Active recall betekent dat je informatie actief uit je geheugen ophaalt, in plaats van het nog eens te lezen. Het is een van de best onderzochte manieren van leren, en het werkt al vanaf de basisschool.
Wat is active recall?
Bij active recall, in het Nederlands ook wel actief ophalen, dwing je jezelf om iets te herinneren zonder dat je het voor je ziet. Je leest een bladzijde, klapt het boek dicht en vertelt wat je nog weet. Of je beantwoordt een vraag voordat je het antwoord opzoekt. In onderzoek heet dit retrieval practice.
Het idee is simpel: elke keer dat je iets uit je geheugen ophaalt, wordt dat geheugenspoor sterker. Opnieuw lezen doet dat veel minder, omdat je hersenen de informatie dan alleen herkennen. En herkennen voelt als kennen, maar is het niet.
Wat zegt onderzoek?
Het effect staat bekend als het testeffect. In een veelgeciteerde studie van Roediger en Karpicke (2006) lazen studenten een tekst. De ene groep las hem daarna nog een keer, de andere groep schreef op wat ze zich herinnerden. Vlak na afloop deed de herleesgroep het iets beter. Maar een week later onthield de groep die had geoefend met ophalen duidelijk meer.
Een grote overzichtsstudie van Dunlosky en collega’s (2013) vergeleek tien populaire leerstrategieën. Oefentoetsen en gespreid herhalen kwamen als meest effectief uit de bus. Herlezen, markeren en samenvatten scoorden laag. Dat zijn juist de strategieën die veel leerlingen het vaakst gebruiken.
Active recall en gespreide herhaling
Active recall werkt het best in combinatie met gespreide herhaling, in het Engels spaced repetition. Je oefent dan niet alles op één avond, maar verspreid over meerdere dagen, met steeds wat meer tijd ertussen. Net als je iets bijna vergeten bent, haal je het weer op. Dat kost moeite, en juist die moeite zorgt ervoor dat het beter blijft hangen.
Zo pas je active recall toe
- Flashcards: vraag aan de voorkant, antwoord aan de achterkant. Kijk pas als je zelf een antwoord hebt bedacht.
- De lege-bladmethode: schrijf na het leren op een leeg vel alles op wat je nog weet. Vergelijk daarna met de stof en vul aan wat ontbrak.
- Uitleggen aan een ander: leg de stof uit aan een ouder, broertje of klasgenoot, zonder in het boek te kijken.
- Oefentoetsen: maak zelf vragen van de stof, of gebruik de vragen achter in het hoofdstuk, en beantwoord ze zonder hulp.
- Kort overhoren: een paar vragen aan het begin van de les over de stof van vorige week.
Active recall op de basisschool
Active recall klinkt als iets voor studenten, maar kinderen doen het al jaren. Wie de tafels oefent door de sommen uit het hoofd te beantwoorden, oefent met ophalen. Hetzelfde geldt voor een dictee of een topografietoets. Het verschil zit in de manier van oefenen: een tafelrijtje overschrijven is herhalen, een tafelsom beantwoorden is ophalen.
Een tip voor ouders: vraag na schooltijd niet alleen hoe het was, maar laat je kind vertellen wat het vandaag heeft geleerd. Ook dat is ophalen.
Fouten maken hoort erbij. Bij active recall weet je niet altijd het antwoord, en dat is prima, zolang je daarna het goede antwoord bekijkt. Juist de sommen of woorden die fout gingen, zijn degene die je het meest moet oefenen.
Veelgemaakte fouten
- Te snel het antwoord bekijken. Geef jezelf eerst echt de tijd om na te denken.
- Alleen de makkelijke vragen oefenen. Dat voelt goed, maar je leert het meest van wat je nog niet goed weet.
- Alles op de laatste avond doen. Stampen werkt voor de toets van morgen, maar niet voor over een maand.
Zelf oefenen met ophalen? De tafeltrainer, het dictee en spelling oefenen op Leermiddelenplein zijn gebouwd rond active recall: je beantwoordt eerst zelf, en herhaalt daarna alleen wat fout ging.
Meer over leren
Binnenkort meer artikelen in deze categorie.