Op de middelbare school in Nederland zijn er drie hoofdniveaus: het vmbo (4 jaar), de havo (5 jaar) en het vwo (6 jaar). Het vmbo is verder verdeeld in vier leerwegen, van praktisch tot theoretisch. Het vwo bestaat uit atheneum en gymnasium. Welk niveau bij je kind past, volgt uit het schooladvies in groep 8.
Alle niveaus in één overzicht
| Niveau | Duur | Karakter | Gebruikelijke vervolgopleiding |
|---|---|---|---|
| Praktijkonderwijs | 4 tot 6 jaar | Zeer praktisch, gericht op werk | Werk of mbo niveau 1 |
| Vmbo basisberoepsgerichte leerweg (bb) | 4 jaar | Praktisch, beroepsgericht | Mbo niveau 2 |
| Vmbo kaderberoepsgerichte leerweg (kb) | 4 jaar | Beroepsgericht, iets meer theorie | Mbo niveau 3 of 4 |
| Vmbo gemengde leerweg (gl) | 4 jaar | Theorie met een praktijkvak | Mbo niveau 4 of havo |
| Vmbo theoretische leerweg (tl), vaak mavo genoemd | 4 jaar | Theoretisch | Mbo niveau 4 of havo |
| Havo | 5 jaar | Theoretisch, toegepast | Hbo |
| Vwo: atheneum of gymnasium | 6 jaar | Theoretisch, abstract | Universiteit (wo) of hbo |
Het vmbo en de vier leerwegen
Het vmbo (voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs) duurt vier jaar en bereidt voor op het mbo. In de eerste twee jaar volgen leerlingen algemene vakken. Daarna kiezen ze een leerweg en een profiel, zoals zorg en welzijn, techniek of economie en ondernemen.
- Basisberoepsgericht (bb) en kaderberoepsgericht (kb) zijn de praktische leerwegen, met veel praktijkvakken.
- Gemengd (gl) en theoretisch (tl) zijn de theoretische leerwegen. Sinds schooljaar 2024-2025 mogen scholen hier ook praktijkgerichte programma’s aanbieden.
Er is lang gesproken over het samenvoegen van gl en tl tot één nieuwe leerweg. Die plannen zijn voorlopig geparkeerd, dus beide leerwegen bestaan nog naast elkaar.
De havo
De havo (hoger algemeen voortgezet onderwijs) duurt vijf jaar en bereidt voor op het hbo. Na de onderbouw kiezen leerlingen in de derde klas een profiel voor de bovenbouw. Lees meer over de keuzes in de profielen op de havo.
Het vwo: atheneum en gymnasium
Het vwo (voorbereidend wetenschappelijk onderwijs) duurt zes jaar en bereidt voor op de universiteit. Er zijn twee varianten. Op het gymnasium krijg je naast de gewone vakken ook Latijn en Grieks. Het verschil lees je in verschil tussen atheneum en gymnasium. Over de profielkeuze lees je meer in de profielen op het vwo.
Twijfel je tussen havo en vwo? Lees dan ons artikel over het verschil tussen havo en vwo.
De brugklas en dakpanklassen
Veel scholen beginnen met een brede brugklas, bijvoorbeeld een dakpanklas havo/vwo of vmbo-tl/havo. Leerlingen krijgen dan een of twee jaar de tijd om te laten zien welk niveau het best past. Andere scholen plaatsen leerlingen meteen in een homogene klas, bijvoorbeeld alleen vwo.
Opstromen: doorstromen naar een hoger niveau
Een niveau is geen eindstation. Leerlingen met een diploma vmbo-gl of -tl die eindexamen hebben gedaan in een extra vak, hebben recht op toelating tot de havo. Met een havodiploma kun je doorstromen naar vwo 5 (vaak met aanvullende eisen van de school) of naar het hbo. Wie na het mbo niveau 4 verder wil, kan ook naar het hbo.
Wiskunde en profielen
In de bovenbouw van havo en vwo kies je naast een profiel ook een wiskundevak. Er zijn vier varianten: wiskunde A, B, C en D. Welke past bij welk profiel? Bekijk ons overzicht van wiskunde A, B, C en D.
Op de basisschool begint dit traject met het schooladvies en de doorstroomtoets in groep 8. Lees daarover meer in doorstroomtoets 2027: alles op een rij.
Veelgestelde vragen over de niveaus op de middelbare school
Wat is het hoogste niveau op de middelbare school?
Het vwo is het hoogste niveau. Het duurt zes jaar en bereidt voor op de universiteit. Gymnasium is een vorm van vwo met Latijn en Grieks.
Wat is het verschil tussen mavo en vmbo?
Mavo is een andere naam voor de theoretische leerweg (tl) van het vmbo. Het vmbo omvat ook de praktischere leerwegen bb, kb en gl.
Hoe lang duurt de havo?
De havo duurt vijf jaar. Na het havodiploma kun je naar het hbo.
Kun je van het vmbo naar de havo?
Ja. Met een diploma vmbo-gl of -tl en een extra examenvak heb je recht op toelating tot de havo.
Bewaar je werkbladen in je eigen map
Maak een gratis docentenaccount en houd alles wat je hier maakt bij elkaar. Voor de volgende les, of voor volgend schooljaar.
- Eén klik om te bewarenElk werkblad dat je maakt, zet je direct in je eigen map.
- Precies hetzelfde blad terugDezelfde sommen en instellingen. Handig voor herhaling of een herkansing.
- De PDF altijd bij de handOp school, thuis of op je tablet: printen of downloaden wanneer je wilt.
- GratisJe hebt alleen een e-mailadres nodig. Je account verwijder je zelf wanneer je wilt.
Gemiddeld 5,0 uit 5 sterren.
Geef een reactie