Een onderwijsconcept is de visie van een school op hoe kinderen het best leren. De bekendste concepten in Nederland zijn Montessori, Dalton, Jenaplan en de vrije school. Daarnaast werken de meeste basisscholen volgens een regulier, klassikaal model. Alle scholen moeten dezelfde kerndoelen halen; het verschil zit in de manier waarop.
De bekendste concepten naast elkaar
| Concept | Grondlegger | Kern | Typisch in de klas |
|---|---|---|---|
| Montessori | Maria Montessori | “Help mij het zelf te doen” | Speciaal ontwikkeld materiaal, groepen met drie leeftijden, eigen werkkeuze |
| Dalton | Helen Parkhurst | Verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en samenwerken | Taakbrief of weektaak, zelf plannen, stoplicht voor hulp |
| Jenaplan | Peter Petersen | De school als leef- en werkgemeenschap | Stamgroepen met drie leeftijden, de kring, ritme van gesprek, spel, werk en viering |
| Vrije school | Rudolf Steiner | Ontwikkeling van hoofd, hart en handen | Periodeonderwijs, veel kunst, muziek en handwerk |
| Regulier | Geen | Klassikaal onderwijs per jaargroep | Lesmethodes, instructie aan de hele klas, vaak met niveaugroepen |
Wat hebben de concepten gemeen?
Montessori, Dalton, Jenaplan en de vrije school worden samen vaak vernieuwingsonderwijs genoemd. Ze ontstonden in de eerste helft van de twintigste eeuw als reactie op het strenge, klassikale onderwijs van toen. Ze zetten het kind centraal en geven het meer ruimte om zelf te kiezen en te ontdekken. Tegenwoordig nemen ook veel reguliere scholen elementen over, zoals weektaken of combinatiegroepen.
De belangrijkste verschillen
- Groepen: Montessori en Jenaplan werken met groepen van drie leeftijden. Dalton- en reguliere scholen werken meestal met jaargroepen.
- Vrijheid: op een montessorischool kiest een kind zelf zijn werk. Op een daltonschool krijgt een kind een taak en plant het zelf wanneer het die doet.
- Gemeenschap: Jenaplan legt veel nadruk op samen leven en vieren, met de kring als vast onderdeel van de dag.
- Kunst en ritme: de vrije school geeft veel ruimte aan kunst, muziek en het ritme van de seizoenen.
Twee vergelijkingen in detail: verschil tussen Dalton en Montessori en verschil tussen Jenaplan en Montessori.
Welk concept past bij je kind?
Er is geen concept dat voor ieder kind het best werkt. Een paar vragen om over na te denken:
- Bloeit je kind op bij vrijheid en eigen keuzes, of heeft het juist houvast nodig?
- Werkt je kind graag zelfstandig of liever samen met anderen?
- Hoe belangrijk vind je kunst, natuur en gemeenschap naast taal en rekenen?
Het concept op papier zegt niet alles. Hoe een school het uitvoert, verschilt sterk. Ga daarom altijd kijken op een open dag en vraag hoe een gewone schooldag eruitziet.
Lesmethodes en concepten
Ook scholen met een eigen concept gebruiken vaak lesmethodes voor rekenen, taal en spelling. Lees meer over methodes in onze categorie leermiddelen, bijvoorbeeld over het kiezen van een lesmethode.
Veelgestelde vragen over onderwijsconcepten
Wat is een onderwijsconcept?
Een onderwijsconcept is de visie van een school op hoe kinderen het best leren, met bijbehorende werkwijze. Bekende voorbeelden zijn Montessori, Dalton, Jenaplan en de vrije school.
Halen montessori- en daltonscholen hetzelfde niveau?
Alle basisscholen moeten dezelfde kerndoelen halen en hun leerlingen maken dezelfde doorstroomtoets in groep 8. Het verschil zit in de werkwijze, niet in de eindtermen.
Wat is vernieuwingsonderwijs?
Vernieuwingsonderwijs is een verzamelnaam voor concepten als Montessori, Dalton, Jenaplan en de vrije school, die het kind en zijn ontwikkeling centraal stellen.
Welk onderwijsconcept is het best?
Geen enkel concept is voor elk kind het best. Het hangt af van het kind en van hoe de school het concept in de praktijk uitvoert.
Bewaar je werkbladen in je eigen map
Maak een gratis docentenaccount en houd alles wat je hier maakt bij elkaar. Voor de volgende les, of voor volgend schooljaar.
- Eén klik om te bewarenElk werkblad dat je maakt, zet je direct in je eigen map.
- Precies hetzelfde blad terugDezelfde sommen en instellingen. Handig voor herhaling of een herkansing.
- De PDF altijd bij de handOp school, thuis of op je tablet: printen of downloaden wanneer je wilt.
- GratisJe hebt alleen een e-mailadres nodig. Je account verwijder je zelf wanneer je wilt.
Gemiddeld 5,0 uit 5 sterren.
Geef een reactie